تداوم نقض حقوق بشر در ایران، گزارشی جامع از سرکوب و سانسور طی سال 2019

گزارش و تحقیق: ف.مدارا/ سارا.م

 

نقض حقوق بشر، اعدام و شکنجه و محکومیت فعالان مدنی و سیاسی، همچنین اِعمال محدودیت برای اقلیت های نژادی و عقیدتی، همچنان در ایران ادامه دارد.گزارش پیش رو حـاصل جمع آوری، تجزیه، تحـلیل و مسـتند سـازی تعداد ۲۸۸۹ گزارش از وضعیت حقوق بشر منتشر شده توسط منابع خبری در محدوده یک سال میلادی گذشته است، در این گزارش تجزیه و تحلیل هایی ارائه خواهد شد از جمله صادر شدن بیش از ۹۳۵۳ ماه حکم زندان برای منتقدان و محکومیت شهروندان به ۸۷۰۳ ضربه شلاق علیرغم ماهیت غیرانسانی آن مجازات. همچنین اعدام دست کم ۴۴۶ شهروند در حالی که ۳۳ درصد اعدام ها بصورت مخفیانه بوده است. این گزارش را با حجم انبوده داده های آماری آن در ادامه بخوانید.

گزارش سالانه میلادی آماری- تحلیلی وضعیت حقوق بشر در ایران در دوره یکساله را بدین وسیله منتشر می‌کنیم. گزارش سالانه میلادی از نقض حقوق بشـر در ایران حـاصل جمع آوری، تجزیه، تحـلیل و مسـتند سـازی تعداد ۲۸۸۹ گزارش از وضعیت حقوق بشر منتشر شده توسط منابع خبری در محدوده یک سال میلادی گذشته است.

در گزارش پیش رو، بـخش‌های متعددی از جمله حقوق زنان، کارگران، کودکان، زندانیان و… مورد بررسـی اجمالی و آماری همراه بـا ارائه نمودارهای مربوطه برای درک بهتر خوانندگان قرار گرفته است. هرچند گزارش پیش روی به صورت برجسته حاصل تلاش گسترده اسـت، با این حال به دلایل روشنی منجمله عدم اجازه فعالیت به سـازمان‌های حقـوق بشـری توسـط دولت ایران و نیز ممانعت حکومت از گردش آزاد اطلاعات بدیهی ست علیرغم دقت بالا از سویی عاری از خطا نباشـد و از سـوی دیگر بـه تنهایی بازتاب دهنده وضعیت کامل حقـوق بشـر در ایران محسـوب نشـود، بـا این حـال گزارش پیش رو را بـه جرات بـاید یکی از دقـیق‌ترین، جامع‌ترین و مستند‌ترین گزارشات نقض حقوق بشر در ایران در نوع خود دانست که امید است دستمایه فعالیت بهتر سازمان‌ها و مدافعان حقـوق بشـر از طریق درک بهتر وضعیت حقوق بشر در ایران، چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی آن قرار بگیرد.

برای مشاهده میزان گزارشگری سازمانهای حقوق بشری و رسانه ها از استان های مختلف کشور که ارتباط مستقیمی با توانمندی جامعه مدنی دارد به نقشه زیر توجه کنید.

 

حقوق قومی-ملی
در رسته حقوق قومی-ملی در طی سال گذشته تعداد ۵۷ گزارش و بازداشت ۱۴۰ شهروند مستند شده است.

همچنین برای ۳۰ نفر نیز ۲۲۰۲ ماه حبس تعزیری صادر شده است. در کل از ۵۷ گزارش در این حوزه ۶۰ مورد شاخص نقض حقوق بشر برای ۲۷۵ نفر به ثبت رسیده است.

در حــــــوزه اقلیت های ملی بازداشت شهروندان ۲۵/۳۸٪ نسبت به سال قبل افزایش یافته است، هم چنین صدور احکام حبس از سوی دستگاه قضایی نیز با ۲۲۱٪ افزایش همراه بوده است.

در مقایسه ماهانه نقض حقوق ملی بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۶/۴۹٪ افزایش را شاهد هستیم، بیشترین مورد نقض حقوق در این حوزه در ماه سپتامبر روی داده و بیشترین نزول گزارشگری نیز در ماه می گزارش شده است.

 

اقلیت های دینی و مذهبی
در این رسته در طی یک سال گذشته ۱۰۰ گزارش مورد تحقیق واقع شده است، بر این اساس ۱۸۸ شهروند بازداشت شدند، ۸ مورد تخریب اماکن مذهبی، ۲۵۸ مورد ممانعت از فعالیت اقتصادی اقلیت های مذهبی، ۲۴ مورد احضار به نهادهای امنیتی- قضایی و ۲۸ مورد محرومیت از تحصیل گزارش شده است.

۳۳ نفر از اقلیت های مذهبی از سوی نهادهای قضایی مجموعا به ۱۲۹۶ ماه حبس تعزیری محکوم شدند.

از مجموع ۱۰۰ گزارش استخراج شده در این حوزه ۹۴ مورد نقض حقوق اقلیت های مذهبی برای دستکم ۵۶۶ نفر به ثبت رسیده است.

در رسته حقوق اقلیت های مذهبی و دینی، بهائیان با ۴۳٪ سهم از گزارشات در صدر دیده بانی گزارشگران حقوق بشر قرار دارند و به ترتیب اهل سنت با ۲۹٪، دراویش با ۸۱٪، مسیحیان با ۱۶٪ ، زرتشتیان ۱% و سایر مذاهب ۳% در رده بندیهای بعدی دیده بانی قرار می گیرند. قابل ذکر است گزارشاتی که تحت عنوان “سایر” دسته بندی شده است به گزارشاتی اطلاق شده است که در این حوزه عمومیت داشته و بطور خاص در یک دسته بندی دینی قرار نمی گیرد.

در حــوزه اقلیت های مذهبی بازداشت شهروندان ۲۰۸٪ نسبت به سال قبل از آن افزایش یافته است. در مقایسه ماهانه نقض حقوق مذهبی بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۱۱٪افزیش داشته است، بیشترین صعود در این حوزه در می و بیشترین نزول در فوریه گزارش شده است.

 

اندیشه و بیان
در رسته اندیشه و بیان در طی سالی که گذشت، تعداد ۳۲۹ گزارش به ثبت رسیده است، ۳۹۷۲ مورد اعمال فیلترینگ اینترنتی برای سایت ها گزارش شده است، ۲۵ مورد توقیف نشریه، ،۶۷۳ نفر دستگیر شده ، ۳ مورد تهدید و ارعاب، ۷۷ مورد احضار به مراجع قضایی- امنیتی در حوزه اندیشه و بیان گزارش شده است.

در سال قبل در این حوزه، ۶۷۹ نفر از سوی مراجع قضایی به ۵۸۵۵ ماه حبس تعزیری ،۱ میلیارد ۸۰۶ ملیون ۳۶ ریـال جریمه نقدی، ۱۳۳۸ ضربه شلاق ۹ مورد محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شدند.

هم چنین ۶۰۱ مورد جمع آوری ماهواره نیز از سوی گزارشگران و رسانه های دولتی گزارش و ثبت شده است. از مجموع ۳۲۹ گزارش استخراج شده در این حوزه ۳۱۴ مورد نقض حقوق بشر حداقل برای ۲۳۶۷ نفر به ثبت رسیده است.

در حـوزه اندیشه و بیان گزارشات بازداشت شهروندان ۲۷۶٪ نسبت به سال قبل از آن افزایش داشته است، همینطور صدور احکام از سوی دستگاه قضایی بر اساس تعداد افراد محاکمه شده با ۳۱۲٪ افزایش همراه بوده است.

در مقایسه ماهانه نقض آزادی اندیشه و بیان بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر، این رسته نسبت به سال قبل ۵۴٪ کاهش داشته است، بیشترین صعود در این حوزه در آگوست و بیشترین نزول در دسامبر گزارش شده است.

 

اصناف
در حقوق سندیکایی، اتحادیه ها و اصناف در سال قبل تعداد ۱۱۵ گزارش به ثبت رسیده است که از این گزارشات جمعا ۲۸ مورد بازداشت فعالان صنفی، ۱ مورد محاکمه فعالین حقوق صنفی، ۴۶۳ مورد پلمپ اماکن گزارش شده است. همچنین در این رسته ۲ تن از سوی دستگاه قضایی به ۶۰ ماه حبس تعزیری و ۳ماه تعلیقی محکوم شدند. ۱۱۵ مورد گزارش در کل در این رسته گردآوری شده است که شامل۱۲۱ مورد نقض حقوق بشر برای۶۱۸۸ نفر محسوب می شود.

در حوزه اصناف بازداشـت شـهروندان ۳۸٪ نسبت به سال ۲۰۱۷ افزایش داشته است، هم چنین صدور احکام حبس از سوی دستگاه قضایی نیز با افزایش ۶۸٪ همراه بوده است.

در مقایسه ماهانه نقض حقوق اصناف بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۲۰٪ افزایش داشته است، بیشترین صعود در این حوزه در نوامبر و بیشترین نزول در فوریه گزارش شده است.

 

حقوق آکادمیک
در رسته حقوق آکادمیک در سال قبل ، ۲۳۹ گزارش به ثبت رسیده است که در مجموع شامل ۳۵ مورد بازداشت دانشجو، ۴ مورد احضار به دادگاه، ۵ مورد احضار به کمیته های انضباطی، ۲۸ مورد محرومیت از تحصیل ۱۵۰ دانشجوی ستاره دار و ۵۴۹ مورد اخذ تعهد قبل از ثبت نام و همانطور که پیش تر در بخش ادیان اشاره شد ۲۸ مورد ممانعت از تحصیل بدلیل مذهب را شاهد بودیم. در این رسته در سال ۲۰۱۸ مجموماً از ۲۹ گزارش گردآوری شده ۳۵ مورد نقض حقوق تحصیلی و اکادمیک برای ۱۹۴ نفر به ثبت رسیده است.

در حــوزه حقــوق آکادمیک، بازداشت دانشجویان ۸۷٪ نسبت به سال قبل از آن افزایش یافته است، هم چنین صدور احکام حبس از سوی دستگاه قضایی نیز با افزایش ۲۲ ٪ همراه بوده است.

در مقایسه ماهانه نقض حقوق دانشجویی بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۳۳٪ افزایش داشته است، بیشترین صعود در این حوزه درسپتامبر و بیشترین نزول در جون و جولای گزارش شده است.

 

حق حیات (اعدام)
در رسته حق حیات، در سال قبل تعداد ۳۸۴ گزارش به ثبت رسیده است که شامل محکومیت ۲۵۲ نفر به اعدام و اجرای حکم اعدام ۴۴۶ نفر می باشد که از این تعداد ۳۱ نفر در ملاء عام اعدام شدند که از میان هویت های مشخص شده اعدام شدگان، ۴۴۲ نفر از ایشان مرد یا با جنسیت نامشخص و ۴ تن زن بوده اند.

مجموماً از ۳۸۴ گزارش گردآوری شده ۴۱۰ مورد نقض حقوق برای ۷۵۴ شهروند به ثبت رسیده است.

بر اساس آمارهای ارایه شده ۷٪ اعدام ها در ملاء عام و انظار عمومی به اجرا در آمده است.

۲٪ از اعدام شدگان زن بوده اند، ۹۴٪ اعدام شدگان مرد بوده اند و جنسیت ۵٪ اعدام شدگان نامعلوم است. همچنین ۱% اعدام شدگان زن بوده اند.

بر اساس این آمار استان آذربایجان غربی با ۱۶٪ سهم در اجرای احکام اعدام در ملاعام در صدر تمام کشور قرار دارد

در این آمار که رابــطه مستقیمی بـــا اعدام مخفیانه زندانیان دارد، اعدام هایی که از سوی منابع مستقل و حقوق بشری گزارش شده است مورد بررسی قرار گرفته است که بر اساس برآورد منطبق بر گزارش دهی، ۷۰٪ اعدام شدگان به صورت مخفیانه یا بدون اعلام در رسانه های جمعی اعدام شده اند.

در حوزه اعدام، اجرای حکم شهروندان نسبت به سال قبل دستکم ۳/۱۲٪ افزایش داشته است، هم چنین صدور احکام اعدام نیز با افزایش ۳۹٪ همراه بوده است. تعداد اعدام ها در ملاء عام ۳٪ نسبت به سال ۲۰۱۷ کاهش داشته است.

در مقایسه ماهانه صدور و اجرای حکم اعدام بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۲۷٪افزایش داشته است، بیشترین صعود در این حوزه در آگوست و بیشترین نزول در فوریه و مارچ گزارش شده است.

 

حقوق فرهنگی
در رسته حقوق فرهنگی، در سال گذشته ۲۳۶ گزارش نقض حقوق بشر به ثبت رسیده است که طی آن ۹۳ تن بازداشت شدند که در عرصه مدلینگ فعالیت داشتند، همچنین ممانعت از نشر ۵ اثر فرهنگی، ۳ ابطال مجوز نیز گزارش شده است. هم چنین ۱۲ مورد شرکت در سخنرانی یا اجرای کنسرت نیز در آمار ذکر شد. ۳ مکان تاریخی تخریب شده و یا در آستانه تخریب قرار دارند. در کل در این رسته از ۲۶ گزارش مورد بررسی قرار گرفته ۲۵ مورد نقض حقوق برای دست کم ۳۳ نفر و یا اثر استخراج شده است.

در حوزه حقوق فرهنگی بازداشت شهروندان ۹۰٪ نسبت به سال قبل از آن افزایش داشته است، هم چنین صدور احکام قضایی علیه فعالان فرهنگی کاهش ۱۰۰٪ نسبت به دوره مشابه در سال ۲۰۱۶ نشان می دهد.

نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۷۱٪ کاهش داشته است، بیشترین صعود بر اساس تعداد در این حوزه در نوامبر و بیشترین نزول در فوریه، مارچ، جون و اکتبر گزارش شده است.

 

حقوق کارگری
در این رسته در سال گذشته میلادی ۷۲۰ گزارش در بررسی های آماری گردآوری شد که بر اساس آن جمعاً ۳۳۹ تن دستگیر شدند، ۶۴۱۰ کارگـر از کـار اخــراج یا تعدیل شده اند، گزارشات عقب افتادن مجموعاً حقوق ۱۱۰۵ ماه کارگران نیز مستند شده است.

در طی سال قبل ۲۲۴۵۶ مورد نفر بیکار ی ، ۳۵۴۸ تن در ســـوانح کاری کشته شده اند، ۱۰۵۸ مورد صدمات جسمی به کارگران در حین کار گزارش شده است. ۸۴۳۲ مورد نبـــود بیمه کار برای کارگران گزارش شده است، ۳۴۵۶ کارگر بــــلاتکلیف در حوزه کار گزارش شده است، ۹ فعال کارگری نیز به نهادهای امنیتی و قضایی احضار شدند. همچنین ۱۱ فعال کارگری از سوی دستگاه قضایی محاکمه شدند. جمع کل گزارشات گردآوری شده این حوزه۷۲۰ گزارش بوده است که ۷۹۸ مورد نقض حقوق برای ۱۲۴۲۹۶ نفر به ثبت رسیده است.

ایران در میان کشورهای جهان رتبه ۱۰۲ را در زمینه رعایت مسائل ایمنی کار به خود اختصاص داده ‌که رتبه بسیار پایینی است.

بیشترین صعود در این حوزه در سپتامبر و بیشترین نزول در می گزارش شده است.

 

حقوق کودکان
در این رسته در سال قبل میلادی از مجموع ۱۶۹ گزارشی که گردآوری شـد به دلیل مخفی نگاه داشتن اخبار کودکان آمار دقیقی از میزان کودک آزاری های صورت گرفته دردست نیست اما دست کم ۷۳۲۶ مورد کودک آزاری و ۱۷ مورد تجاوز و آزار جنسی به کودکان، ۱۵ مورد قتل کودکان، ۸ مورد قاچاق کودکان، ۱۲۶۸ مورد اعتیاد کودکان،۱۸۴۰۳ مورد کودکان محروم از تحصیل را در برگرفته است. در کل گزارشات گردآوری شده در این حوزه ۱۶۹ مورد بوده است که طی آن ۱۷۳ مورد نقض حقوق بشر برای ۶۸۹۵۴ نفر برآورد شده است.

در حـوزه کودکان، بازداشــت فعالین این حوزه نسبت به سال قبل از آن ثابت مانده است، هم چنین صدور احکام حبس از سوی دستگاه قضایی نیز بدون تغییر بوده است. در مقایسه ماهانه نقض حقوق کودکان بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۳۲٪ افزایش داشته است، بیشترین صعود در این حوزه در جولای و بیشترین نزول در ماه دسامبر گزارش شده است.

 

زنان
در رسته حقوق زنان در سال قبل میلادی ۷۹ گزارش گردآوری شده است که بر اساس آن دست کم ۱۴۷۱۸ زن مورد خشونت جسمی و جنسی قرار گرفتند، ۱۳ مورد قتل ناموسی و ۱ مورد احضار فعالان این حوزه به مراجع قضایی- امنیتی گزارش شده است.

در کل گزارشات گردآوری شده در این حوزه ۷۹ گزارش بوده است که شامل ۶۰ مورد نقض حقوق زنان برای دستکم ۵۴۸۰۲ تن بوده است.
در حـــوزه زنان بازداشـــت فعالین نسبت به سال قبل از آن ۱۰۰% افزایش یافته است.

 

زندانیان
در رسته حقوق زندانیان در سال قبل ، ۳۷۷ گزارش گردآوری شده است که بر اساس آن جمعاً ۲۲ مورد ضرب و شتم زندانیان، ۱۱۰ مورد عدم رسیدگی یا محرومیت از خدمات پزشکی زندانیان، ۱۲۸ مورد انتقال غیرقانونی زندانی به سلول انفرادی، ۶۹ مورد اقدام به اعتصاب غذای زندانیان، ۷۱ مورد انتقال اجباری یا تبعید زندانیان، ۱۸ مورد تهدید زندانی، ۶۶ مورد جلوگیری از ملاقـات بـا زندانی، ۱۸ مورد شکنجه، ۱۰ مورد مرگ زندانی بر اثر بیماری، ۴ مورد عدم دسترسی به وکیل، ۶۷۵ مورد نگهداری زندانی در محیط نامناسب گردآوری شده است. هم چنین در حوزه بازداشت شدگان ۶۴ مورد بلاتکلیف نگاه داشتن بازداشت شدگان گردآوری شده است.

در کل گزارشات گردآوری شده در این حوزه ۳۷۷ مورد بوده است که شامل ۴۲۶ مورد نقض حقوق زندانیان برای ۱۴۷۴ نفر بوده است.

در مقایسه ماهانه نقض حقوق زندانیان بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۴/۵۰٪ کاهش داشته است، بیشترین صعود در این حوزه در فوریه و بیشترین نزول در دسامبر گزارش شده است.

 

محکومیت ها
در طی یکسال گذشته مراجع قضایی حکومت ایران اعم از بدوی و تجدید نظر، اقدام به صدور ۹۳۵۳ ماه حبـــس تعزیری نموده اند که از این مقدار، حوزه اقلیت های ملی- قومی ۲۲۰۲ ماه حبس تعزیری ، اقلیت های مذهبی ۱۲۹۶ ماه حبس تعزیری ، اندیشه و بیان ۵۸۵۵ ماه حبس تعزیری را به خود اختصاص داده اند. (لازم به ذکر است این آمار فقط احکام موردی که مشخصات یا اطلاعات مربوط به حکم منتشر شده است را شامل می شود.)

هم چنین این شهروندان به ۱ میلیارد و ۸۰۶ میلیون و ۳۶ ریـال جریمه نقدی و ۸۷۰۳ ضربه شلاق محکوم شدند.

در طی سال قبل محکومیت فعالین و شهروندان افزایشی ۳۱ ٪ داشته است. بر این اساس در حوزه اقلیت های مذهبی افزایش ۷۴ ٪، اقلیت های قومی افزایش ۱۲۱٪ و در حوزه اندیشه و بیان ۹٪ کاهش وجود داشته است. در مقایسه ماهانه محکومین دادگاه های انقلاب بر اساس تعداد نفرات در سال ۲۰۱۷ بیشترین صعود در این حوزه در اگوست و بیشترین نزول در دسامبر گزارش شده است.

 

بازداشت ها
در طی یکسال گذشته نیروهای امنیتی۳۳۰۱ شهروند را به دلیل فعالیت های مدنی یا سیاسی بازداشت نموده اند.

در این رابطه، اصناف ۲۸ مورد بازداشت، اقلیت های قومی ۱۴۰ مورد، اقلیت مذهبی ۱۸۸ مورد، اندیشه و بیان ۷۶۱ مورد، دانشجویان ۵ مورد، حوزه فرهنگی ۹ مورد و کارگران ۲۷ مورد را شامل می شوند.

در طی سال قبل بازداشت فعالین و شهروندان ۵۲٪ افزایش داشته است. بر این اساس بازداشت شهروندان در حوزه اقلیت های قومی افزایش ۳۸٪، حوزه فرهنگی افزایش ۹۰ ٪، حوزه مذهبی افزایش ۱۰۸% حوزه صنفی کاهش ۶۲٪، دانشجویان افزایش ۸۸٪، کارگری کاهش ۷۸٪ و حوزه اندیشه و بیان با ۴۲ ٪ افزایش در سال پیشتر مستند شده.

در مقایسه ماهانه بازداشت ها بر اساس تعداد بازداشت شدگان در سال گذشته بیشترین صعود در این حوزه در سپتامبر و بیشترین نزول در ژوئن گزارش شده است.